Vermogensbelasting berekenen

Hoe je dit gebruikt Vermogensbelasting berekenen

1. Vul de waarde van je bezittingen en schulden per 1 januari in.
2. Bekijk het veronderstelde rendement en de heffing die daaruit volgt.
3. Vergelijk met je werkelijke rendement, want dat kan lager uitvallen.

Geen belasting op de winst zelf

Dit is het punt waarop het Nederlandse stelsel fundamenteel afwijkt van de meeste landen, en waar buitenlandse informatie je op het verkeerde been zet.

Koop je aandelen voor 10.000 euro en verkoop je ze voor 18.000 euro, dan is die winst van 8.000 euro voor een particuliere belegger niet belast. Er is geen aangifte van de verkoop, geen aankoopprijs die je moet bijhouden voor de fiscus, geen verschil tussen kort en lang aangehouden.

Lijd je verlies, dan is dat om dezelfde reden niet aftrekbaar.

Wat wél belast wordt, is het bezit. Op 1 januari wordt de waarde van je vermogen vastgesteld, en daarover wordt een verondersteld rendement berekend dat vervolgens belast wordt. Dat heet box 3.

Het gevolg is contra-intuïtief: in een jaar waarin je beleggingen dalen, betaal je nog steeds box 3-heffing, omdat de heffing aan de waarde hangt en niet aan het resultaat.

Wanneer het wél anders ligt

Er zijn drie situaties waarin winst uit vermogen niet in box 3 valt maar zwaarder wordt belast. Ze zijn de uitzondering, maar wie eronder valt, moet het weten.

Die derde regel is de vage: actief en met veel kennis handelen, met arbeid die het rendement voorspelbaar verhoogt, kan ertoe leiden dat de Belastingdienst het als werk ziet in plaats van als beleggen. Voor een gewone particulier die af en toe koopt en verkoopt, speelt dat niet.

Crypto valt voor particulieren gewoon in box 3, net als aandelen: de waarde telt mee, de koerswinst is als zodanig niet belast.

De eigen woning waarin je woont valt niet in box 3 maar in box 1, met het eigenwoningforfait en de hypotheekrenteaftrek. Een tweede woning of een verhuurd pand valt wel in box 3.

Een stelsel in verandering

Box 3 is al jaren onderwerp van rechtszaken, en dat is voor je aangifte praktisch relevant.

De kern van het bezwaar: het veronderstelde rendement week sterk af van wat spaarders werkelijk verdienden. De Hoge Raad oordeelde dat de gehanteerde methode in strijd was met het eigendomsrecht en het discriminatieverbod, waarna er een overbruggingsregeling kwam die per soort bezit een ander verondersteld rendement hanteert — laag voor bank- en spaartegoeden, hoger voor overige beleggingen.

In latere uitspraken oordeelde de Hoge Raad dat ook die overbrugging te ver kan gaan wanneer je werkelijke rendement lager is dan het veronderstelde. Daaruit volgt een tegenbewijsmogelijkheid: kun je aantonen dat je werkelijke rendement lager was, dan wordt daarvan uitgegaan.

Er wordt gewerkt aan een stelsel dat het werkelijke rendement belast. De invoering is meermaals uitgesteld.

Wat dat voor jou betekent: reken niet met een percentage dat je ergens hebt gelezen, en bewaar je jaaropgaven en transactieoverzichten. Wie tegenbewijs wil leveren, heeft die nodig. Deze rekenmachine laat het mechanisme zien; kijk voor de geldende percentages, het heffingsvrije vermogen en de tegenbewijsregeling bij de Belastingdienst. Dit is voorlichting, geen fiscaal advies.

Veelgestelde vragen