Vermogen berekenen

Hoe je dit gebruikt Vermogen berekenen

1. Vul je bezittingen in tegen de actuele waarde.
2. Vul je schulden en restschulden in.
3. Bekijk je nettovermogen.

Box 3 belast een verondersteld rendement

Dit is wat Nederland fiscaal anders maakt dan bijna elk ander land, en het is de moeite van het begrijpen waard.

Nederland heft in box 3 niet over het rendement dat je werkelijk hebt behaald, maar over een verondersteld rendement op je vermogen. Je betaalt dus over een aangenomen opbrengst, ongeacht wat je feitelijk hebt verdiend of verloren.

Voor het vermogen boven het heffingsvrije bedrag wordt dat veronderstelde rendement bepaald en daarover wordt een tarief geheven.

Dat systeem is juridisch onder vuur komen te liggen. De Hoge Raad oordeelde in het zogeheten kerstarrest dat de forfaitaire heffing in strijd was met het eigendomsrecht en het discriminatieverbod voor wie aantoonbaar minder rendement behaalde. Daarop volgde rechtsherstel voor betrokken jaren.

Sindsdien werkt de wetgever aan een stelsel dat aansluit bij het werkelijke rendement. De overgang loopt en de regels zijn de afgelopen jaren meermaals aangepast.

Praktisch betekent dat twee dingen. Ten eerste: houd je aangifte en je jaaroverzichten goed bij, want bij een stelsel op werkelijk rendement worden die gegevens belangrijker dan ze waren. Ten tweede: ga niet af op wat je twee jaar geleden hebt gelezen, want dit dossier verandert snel.

Schulden mogen boven een drempel in mindering worden gebracht op je box 3-vermogen. Je eigen woning valt overigens niet in box 3 maar in box 1, samen met de hypotheekrenteaftrek.

Deze pagina is informatief en geen belastingadvies. Raadpleeg de actuele regels of een adviseur voor jouw situatie.

Wat aan beide kanten hoort

Volledigheid maakt het verschil tussen een getal en een uitspraak.

De studieschuld bij DUO verdient aandacht: die telt mee als schuld in je vermogen, maar wordt bij een hypotheekaanvraag apart gewogen en verlaagt je maximale leencapaciteit. Veel mensen vergeten hem in beide berekeningen.

Waardeer vastgoed op de actuele marktwaarde, niet op de aankoopprijs. Voor de eigen woning gebruikt de fiscus de WOZ-waarde, die daar niet mee samenvalt.

En trek altijd de restschuld van de hypotheek af. Je nettovermogen is het deel van het huis dat werkelijk van jou is.

Pensioenaanspraken tellen niet mee als vermogen in box 3: je kunt ze niet vrij opnemen of verkopen. Ze zijn wel je grootste bezit als je goed hebt opgebouwd — dat is een reden om de bedragen apart bij te houden.

Wat het getal zegt

Eén los getal zegt weinig; de reeks over jaren zegt veel.

Bereken je vermogen eens per jaar op dezelfde datum, bij voorkeur 1 januari, want dat is ook de peildatum voor box 3. Dan zie je de richting in plaats van een momentopname.

De meest zeggende maat is vaak niet het vermogen maar je spaarquote: het deel van je inkomen dat overblijft. Die zegt meer over de komende jaren dan het huidige saldo.

Een hoog vermogen met veel schuld is iets anders dan een gemiddeld vermogen zonder schuld. Kijk dus naar beide kolommen apart, niet alleen naar het verschil.

Let op de liquiditeit. In Nederland zit een groot deel van het gezinsvermogen vast in de eigen woning en in pensioen, waardoor veel mensen op papier vermogend zijn en maandelijks krap zitten.

En bij het vergelijken met statistieken: kijk of het om een gemiddelde of een mediaan gaat. Bij vermogen lopen die ver uiteen, en de mediaan beschrijft de situatie van de meeste mensen veel beter.

Veelgestelde vragen